newsletter
 
 
 
 
 














print

ΤΖΙΤΖΙΡΛΗ ΤΖΑΜΙ: Το Μνημείο και οι πιθανές χρήσεις του.

Η αξιοποίηση Μνημείων όπως το Ζιτζιρλί τζαμί, δεν είναι απλά και μόνο θέμα πολιτισμού αλλά συνδέεται άμεσα με ένα ολόκληρο πλέγμα ενεργειών που μπορεί μεσοπρόθεσμα να φέρουν συγκεκριμένα οικονομικά αποτελέσματα κυρίως μέσα από την αύξηση της επισκεψιμότητας και την τουριστική ανάπτυξη των περιοχών.
Εδώ και λίγες ημέρες ξεκίνησαν οι συμπληρωματικές εργασίες στο εσωτερικό του Ζιτζιρλί τζαμί, του περίφημου αυτού Οθωμανικού Μνημείου που βρίσκεται στην «καρδιά» σχεδόν της πόλης των Σερρών.
Οι εργασίες αφορούν κατά κύριο λόγο την αποκατάσταση του δαπέδου αλλά και την ηλεκτρική εγκατάσταση του χώρου, ενώ θα παραμείνουν για την αμέσως επόμενη φάση η διαμόρφωση του εξωτερικού αύλιου χώρου και άλλες μικρής έκτασης εργασίες στο εσωτερικό του.
Το εκτελούμενο έργο πραγματοποιείται από την 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και χρηματοδοτείται από προγραμματική σύμβαση που υπεγράφη με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σερρών.
Με τη χρηματοδότηση αυτή η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση επισφράγισε μια ειλικρινή και συνεπή προσπάθεια για τη διάσωση και ανάδειξη των Οθωμανικών Μνημείων της πόλεως των Σερρών που ξεκίνησε με τη διοργάνωση της πρώτης ουσιαστικά ημερίδας τον Μάρτιο του 2009 στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών.
Το ενδιαφέρον και η ενεργοποίηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην πρωτοβουλία που από κοινού είχαμε με τον «εκ Γαζώρου» Σερραίο σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλο που τα τελευταία χρόνια αν και κάτοικος Αθηνών, αφιερώνει χρόνο και ιδέες για σειρά θεμάτων που αφορούν τον πολιτισμό και την ανάπτυξη στο Νομό Σερρών.
Η δύσκολη θέση στην οποία περιήλθαν τα Οθωμανικά μνημεία στο πέρασμα του χρόνου οφείλεται κατά κύριο λόγο σε προκαταλήψεις, πολιτικές εθνοκάθαρσης, στενόμυαλες αντιλήψεις, αδιαφορία τοπικών παραγόντων αλλά και απουσία συγκεκριμένης πολιτικής σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο.
Εδώ στις Σέρρες ίσως σταθήκαμε και λίγο τυχεροί αφού η προσπάθεια να εξαφανισθούν τα μνημεία αυτά περιορίστηκε στο γκρέμισμα του σπουδαίου Εσκί τζαμί στην πλατεία Ελευθερίας και δεν συνεχίσθηκε με το Μπεζεστένι που τελευταία στιγμή σώθηκε (1968), όπως θυμάται η κ. Χάιδω Κουκούλη επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων, μετά από έγκαιρο χαρακτηρισμό του ως χώρου στέγασης του Αρχαιολογικού Μουσείου Σερρών.
Τις τελευταίες δεκαετίες ότι θετικό έγινε οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις προσπάθειες των αρχαιολόγων της 12ης Εφορείας που κατάφεραν να περιορίσουν το κακό στο Μεχμέτ, να αποκαταστήσουν το Ζιντιρλί τζαμί, να απαλλοτριώσουν και να προχωρήσουν τη μελέτη στο Μουσταφά Μπέη κ.ά, έτσι ώστε να μπορούμε πλέον να μιλάμε για πιθανή ένταξη κάποιων έργων στο ΕΣΠΑ.
Επιτέλους σήμερα το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού φαίνεται να θέτει σε προτεραιότητα την ανάδειξη και αξιοποίηση των Μνημείων αυτών που, όσο και να κακοφαίνεται σε κάποιους, αποτελούν μέρος της ιστορίας και του πολιτισμού μας.
Στην εξαιρετική έκδοση «Η Οθωμανική Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα» του ΥΠ.ΠΟ μπορεί να θαυμάσει κανείς τον πλούτο αυτό από άκρη σε άκρη της Ελλάδας.
Η αξιοποίηση Μνημείων όπως το Ζιτζιρλί τζαμί, δεν είναι απλά και μόνο θέμα πολιτισμού αλλά συνδέεται άμεσα με ένα ολόκληρο πλέγμα ενεργειών που μπορεί μεσοπρόθεσμα να φέρουν συγκεκριμένα οικονομικά αποτελέσματα κυρίως μέσα από την αύξηση της επισκεψιμότητας και την τουριστική ανάπτυξη των περιοχών.
Η νέα αυτή αντίληψη, σύνδεσης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μιας περιοχής στο πλαίσιο μιας στρατηγικής ολοκληρωμένης Ανάπτυξης, επιβάλει την αναβάθμιση του ρόλου που μπορεί να παίξει ο πολιτισμός και η αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος.
Οι Σέρρες έχουν το προνόμιο της μακράς τους ιστορίας που, παρά τις επανειλημμένες καταστροφές, άφησε τα χνάρια της με την παρουσία σημαντικών Βυζαντινών Μνημείων αλλά και Οθωμανικών που αποτελούν μέρος ενός ψηφιδωτού αδιαίρετου, μιας πολυπολιτισμικής διαδρομής με πλούσια στοιχεία ιστορικής και στην περίπτωσή μας Αρχιτεκτονικής Παράδοσης.
Όλοι όσοι αντιλαμβανόμαστε έτσι τα πράγματα, ελπίζουμε ότι θα συνεχισθούν οι πρωτοβουλίες και ενέργειες για την αποκατάσταση των Οθωμανικών Μνημείων. Τόσο η νέα Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση όσο και ο Δήμος Σερρών θα πρέπει να συμπαρασταθούν ενεργά στη 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και να ενισχύσουν την προσπάθεια της προϊσταμένης Εφόρου κας Σταυρούλας Δαδάκη για
άμεσες παρεμβάσεις στην κατεύθυνση διάσωσης και αποκατάστασης των Οθωμανικών Μνημείων.
Με την ολοκλήρωση των εργασιών στο Ζιτζιρλί τζαμί θα δοθεί η δυνατότητα χρήσης του Μνημείου που βεβαίως θα είναι επισκέψιμο για το κοινό.
Για τον σκοπό αυτό έχουν γίνει κάποιες αξιοσημείωτες προεργασίες που επιβάλλεται να συνεχισθούν.
Τον Ιούλιο του 2010 μετά από πρωτοβουλία του, υφυπουργού τότε, Μάρκου Μπόλαρη εξετάσθηκε η πρόταση για τη δημιουργία Ψηφιακού Μουσείου «Ουμβέρτου Αργυρού».
Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Νομαρχία παρουσία του υφυπουργού, του Νομάρχη κ. Στέφανου Φωτιάδη, του Δημάρχου Σερρών κ. Βλάχου και δική μου συμμετοχή ως Διευθυντή Πολιτισμού της Ν.Α. Σερρών, συμφωνήθηκε το πλαίσιο ενεργειών για το συγκεκριμένο θέμα.
Αμέσως μετά συμμετείχα με τον κ. Χατζόπουλο σε συνάντηση εργασίας στο Υπουργείο Ανάπτυξης υπό τον κ. Μπόλαρη όπου πήραν μέρος ειδικοί σύμβουλοι και η κ. Νατάσσα Φλώρου ως εκπρόσωπος της Εθνικής Πινακοθήκης.
Σύμφωνα με την πρόταση που συζητήθηκε το Ζιτζιρλί τζαμί ως χώρος φιλοξενίας του Ψηφιακού Μουσείου διατηρεί τα χαρακτηριστικά του ως επισκέψιμο Μνημείο, ενώ παράλληλα διοργανώνονται σε αυτό σημαντικές εκθέσεις με ευθύνη και επιμέλεια της Εθνικής Πινακοθήκης καθώς και μουσικές ή άλλες εκδηλώσεις που θα αποφασίζονται από συγκεκριμένη καλλιτεχνική – επιστημονική επιτροπή.
Προϋπόθεση για όλα αυτά είναι η ολοκλήρωση όλων των συμπληρωματικών εργασιών, η ανάθεση Μουσειολογικής και Μουσειογραφικής Μελέτης, η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Δήμου Σερρών και Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την παραχώρηση χρήσης του χώρου και η υποβολή ολοκληρωμένου φακέλου ένταξής του έργου στο ΕΣΠΑ.
Πιστεύω ότι πολύ σύντομα θα υπάρξει συνέχεια στην προσπάθεια αυτή με πρωτοβουλία του κ. Μπόλαρη ώστε παράλληλα με τις εργασίες που ήδη γίνονται στο Ζιτζιρλί τζαμί να προχωρήσει και η προετοιμασία του φακέλου.
Η μελλοντική ένταξη τόσο σημαντικών χώρων στις βασικές πολιτιστικές υποδομές της πόλης των Σερρών θα αναβαθμίσει ποιοτικά το περιεχόμενο των λειτουργιών και πολιτιστικών δράσεων και θα καταστήσει την πόλη ιδιαίτερα ελκυστική πανελλήνια αλλά γιατί όχι και διεθνώς.
Τα πράγματα στις Σέρρες δεν ήταν ποτέ εύκολα……. αλλά οι προκλήσεις είναι πολλές και είναι μπροστά μας! Ας ενώσουμε δυνάμεις προσπαθώντας για το καλύτερο.
 
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΒΑΦΕΙΑΔΗ, ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Φωτογραφίες: